Wondverzorgingsprotocol
Doelgroep
Professionals binnen de gezondheidszorg die te maken hebben met wondzorg, en verzorgenden.
Doelen
- Het bevorderen van de wondgenezing
- Het beperken van de wondkolonisatie
- Het voorkomen van wondinfecties
- Het reduceren van pijn
Voorbereiding:
- De zorgvrager informeren over: Het doel van de wondverzorging, de werkwijze tijdens de wondverzorging, het te gebruiken verbandmateriaal, het aspect van de wond en de eventuele onaangename aspecten van de wondverzorging, zoals: pijn, lekkage en geur.
- De eventuele voorgeschreven pijnstilling tijdig toedienen.
- Al het benodigde materiaal verzamelen dat nodig is voor de wondverzorging.
- Indien mogelijk: kamertemperatuur verhogen om afkoeling van zowel de wond als de patiënt te beperken.
- Handhygiëne toepassen volgens eigen ziekenhuisrichtlijnen.
- Beschermende kleding aantrekken; onsteriele overjas, mondmasker, muts en onsteriele handschoenen (afhankelijk van de ruimte waar de patiënt zich bevindt).
- De zorgvrager in de juiste houding installeren.
- Bij het openen, klaarleggen of aanreiken van steriel materiaal, dit steriele materiaal niet in aanraking laten komen met onsteriele materialen.
- De pijn vooraf aan de wondverzorging meten via Visual Analoge Scale (VAS)
- Zorgdragen voor een goede wondrapportage (indien mogelijk: foto’s maken)
Verzorging:
- Oude verbanden los knippen en verwijderen (vuil verband direct in afvalzak deponeren)
- Kraan voor gebruik eerst een halve minuut laten doorstromen i.v.m. aanwezigheid bacteriën
- De zorgvrager, indien mogelijk, in bad en/of douche verzorgen
- Wonden schoonmaken met lauw stromend water.
- Indien verzorging in bad plaatsvindt, de wonden aan het einde van de badbeurt naspoelen.
- Waterstraal (douche) niet rechtstreeks op de wond richten i.v.m. pijn. Plaats eventueel een washand over de douchekop
- Fysiotherapie tijdens verzorging inschakelen om te oefenen (zonder verband is oefenen vaak makkelijker)
- Wonden grondig reinigen met bij voorkeur een non woven gaas (mag onsteriel), wonden deppend reinigen en niet teveel wrijven (kan nieuwe epitheelcellen beschadigen)
- Loszittende vellen verwijderen met steriele pincet en steriele schaar.
- Indien nodig wondkweken afnemen op indicatie van de arts (aanbevolen is minimaal 1 keer per week)
- Per lichaamsdeel en/of per wond nieuwe handschoenen aantrekken.
- Steriele handschoenen aantrekken bij het inpakken van de wonden, indien niet mogelijk zo schoon mogelijk werken.
- Wonden droogdeppen met steriele gazen voordat een nieuw wondproduct wordt aangebracht.
- Wonden functioneel verbinden, zodat zorgvrager mobiel blijft en ledematen kan blijven bewegen.
- Tijdens wondverzorging pijn meten (procedurele pijn)
- Afkoelen van de patiënt voorkomen door per lichaamsdeel te verzorgen en de rest afgedekt te houden.
Afronding:
- De naam van de zorgvrager en datum op de tube, crèmepot of zalf noteren, tenzij zorgvrager-gebonden materiaal gebruikt wordt.
- Na de wondverzorging materialen opruimen, gebruikte ruimte schoonmaken en het eventuele bad desinfecteren.
- Handen na afloop van de wondverzorging inwrijven met handalcohol.
- Eventuele verschijnselen zoals pijn, koorts, zwelling observeren en met afwijkingen zoals pus, exsudaat en roodheid melden aan de arts en noteren in het verpleegdossier.
- De pijn na de wondverzorging meten, via Visual Analoge Scale (VAS)
- De gehele procedure met de zorgvrager evalueren.
Aandachtspunten:
- Geen overige zorgactiviteiten rondom de zorgvrager tijdens de wondverzorging (bedden opmaken of kamer reinigen) dit om contaminatie van de wonden met bacteriën te voorkomen.
- Alles wat van de zorgvrager afkomstig is, als vuil materiaal beschouwen.
- Pijnmeting en registratie is essentieel om een adequate pijnstilling te kunnen geven.
- Jeukbestrijding: De zorgvrager koele los kleding laten dragen, genezen huid vet houden en eventueel op voorschrift van de arts jeukmedicatie toedienen.
- Zorgdragen voor optimale voeding (diëtist inschakelen)
- De zorgvrager op het gebied van psychosociale problematiek observeren en indien nodig hulp inschakelen.
- Om oedemen te verminderen en daardoor functionaliteit te behouden wordt aanbevolen ledematen op hartniveau te positioneren.
- Wonden met veel exsudaat verbinden met een absorberend verband
______________________
Dit protocol is opgesteld door de Nederlandse Brandwonden Stichting, de Vereniging Samenwerkende Brandwondencentra Nederland en de Werkgroep Brandwonden van het WCS Nederland.